Türkiye’de geri dönüşümde yeni bir dönem açıldı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 il ve 973 ilçede devreye girdi. Vatandaşlar, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı için 1 TL depozito iadesi alacak. Pilot bölgelerde 25 kuruş olan bu tutar, ülke geneline yayılmayla birlikte 1 liraya yükseltildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistem, “al-kullan-at” alışkanlığını “al-kullan-dönüştür” anlayışına çevirmeyi hedefliyor. Peki depozito iade sistemi nasıl çalışıyor, hangi ürünleri kapsıyor ve alınan para nasıl kullanılıyor? İşte tüm detaylar.
Depozito Yönetim Sistemi Nasıl Çalışır?
Sistem, tüketici için oldukça basit bir döngü üzerine kurulu. Adım adım işleyiş şöyle:
- Üzerinde “DOA” logosu bulunan içecek ambalajlı bir ürün (su, gazlı içecek, meyve suyu vb.) satın alınır.
- Ürün tüketildikten sonra ambalaj çöpe atılmaz; iade noktalarına ya da Depozito İade Makinelerine (DİM) götürülür.
- Ambalaj makineye veya iade noktasına teslim edilir.
- Her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli, “DOA” mobil uygulamasındaki dijital cüzdana anında yüklenir.
- Biriken tutar; banka hesabına aktarılabilir, ATM’den nakit çekilebilir veya anlaşmalı marketlerde alışverişte kullanılabilir.
Önemli bir nokta: Bu tutar, üründen ekstra alınan bir bedel değil. Üreticilerin ödediği katılım ve toplama bedelleri, ambalajı iade eden vatandaşa 1 TL olarak geri veriliyor.
Hangi Ambalajlar Kapsamda?
| Kapsam | Detay |
|---|---|
| Ambalaj türleri | Plastik (PET), cam ve alüminyum içecek ambalajları |
| Ayırt edici işaret | Ambalaj üzerindeki “DOA” logosu |
| İade bedeli | Ambalaj başına 1 TL |
| İade yöntemi | Depozito İade Makineleri (DİM) ve iade noktaları |
Depozito Yönetim Sistemi Ne Zaman Başladı?
Sistem, 2025 yılı Şubat ayında Sakarya’da pilot uygulama olarak başlatıldı. Temmuz 2025’te “7 Bölge 7 İl” sloganıyla genişletilen uygulamada teşvik bedeli o dönem 25 kuruştu. 1 Temmuz 2026 itibarıyla ise sistem, 81 il ve 973 ilçeyi kapsayacak şekilde Türkiye geneline yayıldı ve depozito bedeli 1 TL’ye çıkarıldı.
Depozito Yönetim Sistemi Nerelerde Var?
1 Temmuz itibarıyla uygulama ülke genelinde geçerli. İade noktası olarak hizmet verecek yerler şunlar:
- Market zincirleri ve süpermarketler
- Bakkallar ve büfeler
- HOREKA olarak adlandırılan otel, restoran ve kafe işletmeleri
Depozitolu içecek satan işletmeler ve HOREKA işletmelerinin, sisteme dahil olmak için dbys.gov.tr üzerinden kayıtlarını tamamlayıp birlikte çalışacakları saha operatörünü belirlemeleri gerekiyor.
Depozito Yönetim Sistemi Zorunlu mu?
Sistem, üreticiler ve depozitolu içecek satan işletmeler açısından bir yükümlülük olarak kurgulandı. İçecek ambalajlarının “DOA” kapsamında toplanması ve işletmelerin iade noktası olarak hizmet vermesi öngörülüyor.
Tüketiciler açısından ise ambalajı iade etmek bir zorunluluk değil ancak iade eden vatandaş ödediği bedeli 1 TL olarak geri almış oluyor. Yani ambalajı iade etmemek, bu teşvik bedelinden vazgeçmek anlamına geliyor.
Ekonomiye ve Çevreye Katkısı
Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen sistemle, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve ekonomiye yıllık 30 milyar TL seviyesinde doğrudan katkı sunulması hedefleniyor.
İçecek ambalajlarının doğaya karışmadan toplanarak yeniden üretime ve istihdama hammadde olarak kazandırılması, enerji ve emisyon tasarrufu gibi çevresel faydalar da sağlıyor.
Uygulamaya ilişkin resmi bilgilere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Sıfır Atık resmi kaynaklarından ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Depozito yönetim sistemi nasıl çalışır?
“DOA” logolu bir içecek ambalajı, tüketildikten sonra Depozito İade Makinelerine veya iade noktalarına teslim edilir. Her ambalaj için 1 TL, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana yüklenir. Bu tutar bankadan çekilebilir veya alışverişte kullanılabilir.
Depozito yönetim sistemi ne zaman başladı?
Sistem, 2025 Şubat’ta Sakarya’da pilot olarak başladı ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 il ile 973 ilçede Türkiye geneline yayıldı. Bu tarihte iade bedeli 1 TL’ye yükseltildi.
Depozito yönetim sistemi zorunlu mu?
Üreticiler ve depozitolu içecek satan işletmeler için yükümlülük getiriyor. Tüketiciler için ambalaj iadesi zorunlu değildir ancak iade eden kişi, ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli alır.
Depozito yönetim sistemi nerelerde var?
1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 ilde geçerli. Market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafe (HOREKA) işletmeleri iade noktası olarak hizmet veriyor.
