Yazın vazgeçilmezi karpuzda tarla ile tezgah arasındaki uçurum dikkat çekiyor. Üreticinin tarlada kilosunu 8 ila 15 lira arasında sattığı karpuz, markete ve pazara geldiğinde 25-30 lira bandına çıkabiliyor. Bu tablo hem üreticiyi hem tüketiciyi memnun etmezken, aradaki makasın nedeni merak konusu oldu.
Tarla ile Tezgah Arasındaki Uçurum
Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden gelen veriler, fiyat farkını net biçimde ortaya koyuyor:
| Aşama | Kilogram Fiyatı (Yaklaşık) |
|---|---|
| Tarla (üretici eline geçen) | 8 – 15 TL |
| Hal (toptan ortalama) | 13 – 20 TL bandı |
| Market ve pazar | 25 – 30 TL |
Diyarbakır’da Karacadağ bölgesinde üretim yapan bir çiftçi, tarlada karpuzun kilosunun 8-8,5 lira olduğunu belirterek, pazar ile tarla arasında yüzde yüze varan bir fark bulunduğunu ifade ediyor. Aydın’da ise tarladan 14-15 liraya çıkan karpuzun markette 25-30 lira bandında satılmasının maliyetler nedeniyle olağan karşılandığı belirtiliyor.
Farkın Nedeni Ne?
Sektör temsilcilerine göre tarla ile raf arasındaki fiyat farkını oluşturan başlıca kalemler; nakliye maliyetleri, soğuk zincir giderleri, taşıma sırasında oluşan fire (bozulma) ve aracı ile perakendecinin kâr marjı.
Özellikle nakliye, üretim bölgesinden uzak illerde fiyatı belirgin biçimde yukarı çekiyor. Üreticiler, arz fazlasının fiyatları baskılamaması için “kotalı ekim” modelinin gündeme alınmasını talep ediyor.
Türkiye, yıllık 3,5-4 milyon tonluk üretimiyle dünyanın en büyük karpuz üreticileri arasında yer alıyor. Tarımsal üretim ve hal fiyatlarına ilişkin resmi veriler için Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı kaynakları takip edilebilir.
