NASA'nın Gözünden Turkuaz İstanbul: İşte Nedeni

Uzaydan Görüldü: Karadeniz ve İstanbul Boğazı Turkuaza Büründü

Gündem

Uzaydan gelen görüntüler, iki denizimizin sıra dışı bir mevsimsel değişimini gözler önüne serdi. NASA’nın PACE uydusu, Karadeniz’in geniş bir bölümünün turkuaz tonlarına büründüğünü kaydetti. Yaklaşık bir ay önce ise Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki bir astronot, İstanbul Boğazı’ndan geçen turkuaz akıntıları fotoğraflamıştı. Bu çarpıcı renk değişiminin arkasında ise gözle görülemeyecek kadar küçük canlılar bulunuyor.

Görüntüler Nasıl Elde Edildi?

Bilgi Detay
Karadeniz görüntüsü 22 Haziran 2026, PACE uydusu / Ocean Color Instrument
İstanbul Boğazı görüntüsü 27 Mayıs 2026, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan çekilen fotoğraf
Rengin nedeni Kokkolitofor adlı mikroskobik fitoplanktonların yoğun çoğalması

NASA’nın uydu sistemindeki hassas görüntüleme cihazı, Karadeniz’in geniş bir kesiminin açık mavi ve turkuaz tonlarına büründüğünü net biçimde kaydetti. Yaklaşık bir ay önce ise Uzay İstasyonu’nda görevli bir astronot, İstanbul Boğazı’nın iki yakası boyunca uzanan, akıntıları takip eden girdap benzeri turkuaz desenleri fotoğraflamıştı.

Bu Rengi Yaratan Nedir?

Rengin sırrı, kokkolitofor adı verilen ve çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan tek hücreli canlılarda gizli. Kalsiyum karbonattan oluşan koruyucu plakalarla kaplı bu mikroorganizmalar, aşırı çoğaldıklarında güneş ışığını yoğun biçimde yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran bir görünüm kazandırıyor.

Karadeniz ve Marmara Denizi, yılın büyük bölümünde koyu mavi ve siyaha yakın tonlarda görünüyor. Bu dönemde suda daha çok silika kabuklu diyatom türü canlılar baskın oluyor. İlkbaharın sonlarından yazın başlarına doğru ise kokkolitoforların çoğalmasıyla birlikte bu turkuaz dönüşüm ortaya çıkıyor.

Bu mikroskobik canlılar yalnızca görsel bir güzellik sunmuyor. Aynı zamanda Dünya’nın karbon döngüsünde de rol oynuyor. Büyüme sürecinde atmosferden ve deniz suyundan karbon emen bu organizmalar, öldüklerinde taşıdıkları karbonun bir kısmını deniz tabanına taşıyarak uzun süreli bir depolamaya katkı sağlıyor. Uydu görüntüleri de bilim insanlarına, su örneği almanın zor olduğu geniş deniz alanlarında bu tür fitoplankton patlamalarını takip etme imkanı sunuyor.

Uzay gözlemleri ve bilimsel araştırmalara ilişkin bilgiler için Türkiye Uzay Ajansı ile TÜBİTAK kaynakları takip edilebilir.